در صنعت محصولات مراقبت از مو، شاهد ادعاهای گوناگون در مورد مواد اولیه شیمیایی تشکیل دهنده محصولات هستیم. برای شیمیدانان و متخصصان فرمولاسیون محصولات آرایشی و بهداشتی، ارزیابی صحت این ادعاها امری ضروری است تا بتوانند محصولاتی موثر و مبتنی بر شواهد علمی تولید کنند. در این مقاله به بررسی برخی از رایجترین ادعاهای مطرحشده درباره مواد مؤثر بر سلامت مو می پردازیم.
۱ – پارا – فنیلن دی آمین یا P-Phenylenediamine
ادعا:پارا فنیل دی آمین (PPD) یکی از رایج ترین و قوی ترین مواد آلرژی زا در رنگ های دائمی مو محسوب می شود که بیشتر در رنگ های تیره به کار می رود. این ماده میتواند منجر به واکنش های حساسیتی شدید، تحریک پوست و التهاب چشم شود. علاوه بر این، نگرانیهایی درباره ارتباط احتمالی آن با بروز سرطان نیز وجود دارد.
واقیعت: پس از استفاده، بخش عمدهای از این ماده که توسط مو جذب نشده، شسته میشود. انجام تست پچ (آزمایش حساسیت پوستی) برای PPD به منظور کاهش واکنشهای آلرژیک توصیه می شود. افزون بر این، زمان مواجهه با PPD در سیستمهای رنگ موی اکسیداتیو (Oxidative Hair Dye) معمولاً به ۱۵ تا ۴۵ دقیقه در هر بار استفاده محدود میشود.
وجود یک آلرژن (Allergen) به این معنا نیست که آن ماده در حالت کلی ناامن است؛ بلکه به این معناست که برای گروه خاصی از افراد که حساسیت پیدا میکنند، ناامن است. به گفته کارشناسان، نهادهای کلیدی تنظیم مقررات، از جمله در اتحادیه اروپا (بررسی مواد در آن سخت گیرانهتر از ایالات متحده است) استفاده از PPD را در سطوح کنترل شده مجاز میدانند، زیرا ریسک کلی آن به خوبی شناخته شده و قابل مدیریت است. همچنین فرمولاسیونهای مدرن از غلظت های کنترلشده، تثبیت کنندهها و سیستم های آنتیاکسیدانی استفاده میکنند تا خطر حساسیتزایی را به حداقل برسانند.
2– آمونیاک (آمونیوم هیدروکساید)
ادعا: آمونیاک (Ammonia) برای باز کردن کوتیکول مو (Hair Cuticle) استفاده میشود تا رنگ بتواند به داخل ساقه مو نفوذ کند؛ بوی تند و زنندهای ایجاد میکند که میتواند چشم، بینی و دستگاه تنفسی را تحریک کند؛ همچنین میتواند باعث تحریک پوست سر شده و با گذشت زمان، موها را خشک، شکننده و آسیبدیده کند.
واقعیت:آمونیاک در رنگهای موی دائمی استفاده میشود تا فیبر مو را متورم کند و اجازه دهد مولکولهای رنگ و هیدروژن پراکساید (Hydrogen Peroxide) به طور مؤثری به داخل ساقه مو نفوذ کرده و در آنجا واکنش دهند. این فرآیندتغییر رنگ مو را در کمتر از ۴۵ دقیقه ممکن میسازد. مواجهه مو و پوست سر با این ماده به دلیل فرّار بودن و قابلیت شستهشدن آن، کم است. کارشناسان در مورد آسیب به مو می گویند، در عمل، فرمولاسیونهای حاوی آمونیاک میتوانند در مقایسه با جایگزینهای فاقد آمونیاک آسیب کمتری ایجاد کنند، زیرا بهتر شسته میشوند و در مو باقی نمیمانند و آنچه اغلب باعث تصور منفی نسبت به آن میشود، بوی نامطلوب این ماده می باشد، اما باید بدانیم، این ماده یکی از کارآمدترین و قابل پیشبینیترین عوامل قلیایی کننده می باشد.
3 – پارابن ها
ادعا:پارابن ها (مانند پروپیل پارابن (propylparaben)، بوتیل پارابن (butylparaben) و …) به عنوان نگهدارنده برای جلوگیری از رشد میکروارگانیسمها استفاده میشوند؛ این ترکیبات میتوانند فعالیت هورمون استروژن را تقلید کنند و به عنوان مختل کنندههای غدد درونریز، مشکوک شناخته میشوند که ممکن است با مشکلات باروری و سرطان مرتبط باشند.
واقعیت: امروزه پارابنها به ندرت در فرمولاسیونهای مراقبت از مو استفاده میشوند، زیرا سیستمهای نگهدارنده پیشرفتهتری در اکثر فرمولاسیونها محافظت کافی را ایجاد می کنند.
این ترکیبات، یکی از پر مطالعهترین انواع نگهدارنده در محصولات آرایشی و بهداشتی هستند و شواهد به طور مداوم نشان میدهد که در سطوح مورد استفاده در این محصولات ایمن هستند. کارشناسان می گویند، هرچند پارابنها میتوانند به طور ضعیف به گیرندههای استروژن متصل شوند، فعالیت آنها هزاران برابر کمتر از استروژن طبیعی است و به هیچ وجه به سطحی که بتواند فیزیولوژی انسان را به طور معناداری مختل کند، نزدیک نیست.
نهادهای نظارتی در سراسر جهان، از جمله سختگیرترین آنها، همچنان استفاده از پارابنها را مجاز میدانند زیرا مواجهه واقعی با آنها کم، قابل پیشبینی و کاملاً در محدوده ایمنی است. همچنین، جایگزینهای پارابن ممکن است خطر تحریک یا حساسیتزایی بالاتری داشته باشند و میتوانند ایمنی مصرفکنندگان را کاهش دهند.
مطالعه بیشتر:ترندهای محصولات مراقبت از مو
4- الکل ها
ادعا: الکل ها میتوانند باعث خشکی مو شده و به شکنندگی و کم آبی آن منجر شوند.
واقعیت:با توجه به قوانین کنترل ترکیبات آلی فرار (VOC)، سطح استفاده از الکل در فرمولاسیونهای مراقبت از مو به میزان قابل توجهی کاهش یافته است. با این حال، کارشناسان بر اهمیت شناخت دو نوع الکل مورد استفاده تأکید میکند.
کارشناسان میگویند: «الکلهای زنجیره کوتاه مانند اتانول فرار هستند و معمولاً در فرمولاسیونهای حالتدهنده مو برای کاهش چسبندگی و بهبود زمان خشکشدن استفاده میشوند. الکل زنجیره کوتاه همچنین به عنوان حامل برای کمک به نفوذ مواد فعال مؤثر بر سلامت مو به کار میرود.
بسیاری از محصولات مو از الکلهای چرب زنجیره بلند (مانند ستیل الکل و استئاریل الکل) استفاده میکنند که در واقع نرمکننده هستند و به نرم و صاف شدن مو کمک میکنند. خشکی مو به فرمولاسیون محصول بستگی دارد و یک ویژگی ذاتی برای الکل ها محسوب نمیشود.
5 – سولفات ها (Sulfates)
ادعا: سولفاتها از جمله سدیم لوریل سولفات (SLS) و سدیم لوریل اتر سولفات (SLES)، مواد شوینده و سورفکتانتهای قوی هستند. این مواد میتوانند رنگ مو را از بین ببرند، باعث تحریک پوست و چشم شوند و ممکن است شرایطی مانند درماتیت و اگزما را در پوست سر تشدید کنند. همچنین آسیب ناشی از SLS بر پوست سر، به طور غیرمستقیم بر سلامت فولیکولهای مو تأثیر میگذارد.
واقعیت: سورفکتانت های سولفات دار علاوه بر قدرت پاک کنندگی بسیار خوب، مقرون به صرفه نیز هستند. فرمولاسیونهای فاقد سولفات به اندازه نمونههای حاوی سولفات کارآمد نیستند. این فرمولاسیونها معمولاً به سطوح بالاتری از سورفکتانت و تلاش بیشتری برای مدیریت کف نیاز دارند. همچنین محصولات نهایی علاوه بر این سورفکتانت ها، حاوی عوامل نرمکننده، پلیمرها، سورفکتانتهای کمکی و تنظیم کنندههای هستند که تحریکپذیری را کاهش داده و ملایمت را بهبود میبخشند.
سدیم لوریل اتر سولفات (SLES) ، که فرم اتوکسیله ماده SLS یا سدیم لوریل سولفات است، به طور قابل توجهی ملایمتر است و به طور گسترده در شامپوها استفاده میشود. علاوه بر این، سورفکتانتهای فاقد سولفات ذاتاً ملایمتر نیستند و در برخی موارد، ممکن است حتی خشنتر از سولفاتها باشند.
بیشتر بخوانید:4 باور نادرست در مورد سدیم لوریل اتر سولفات(SLES)
6 – فلزات سنگین
ادعا :فلزات سنگین گاهی به عنوان ناخالصی یافت میشوند؛ همچنین به طور خاص در رنگهای تیرهکننده مورد استفاده قرار میگیرند، که با سمیت عصبی و اختلالات رشد مرتبط دانسته میشوند.
واقعیت: پیشرفت در ابزارها و روشهای تحلیلی، به دنبال آن بهبود فرآیندهای تولید، پیشرفت قابل توجهی در کاهش فلزات سنگین در مواد اولیه آرایشی و بهداشتی نشان داده است.
مقررات مدرن، سطوح مجاز را به شدت کنترل میکنند و تولیدکنندگان معتبر، مواد اولیه را آزمایش میکنند تا از رعایت این استانداردها اطمینان یابند. او تأکید میکند که حذف کامل تمامی آثار فلزات سنگین از این محصولات، نه از نظر اقتصادی امکانپذیر است و نه عملی.
7- سیلیکون ها:
ادعا:سیلیکونها میتوانند به مرور زمان روی مو انباشته شوند و آن را سنگین کنند؛ همچنین تأثیر منفی بر محیط زیست دارند.
واقعیت: سیلیکونها فواید زیادی برای مو دارند. آنها از طریق ایجاد تضاد و افزایش بازتاب آینهای نور روی مو به وسیله تشکیل لایه، درخشندگی ایجاد میکنند. این مواد همچنین شانهخوری/گرهگشایی را بهبود میبخشند، با مهر و موم کردن کوتیکول مو، اثر ضد وز ایجاد کرده و مو را در برابر رطوبت محافظت میکنند. علاوه بر این، مو را در برابر آسیبهای حرارتی و مکانیکی حین حالتدهی محافظت میکنند.
در مورد محیط زیست، سیلیکونها بیاثرند، در بدن موجودات زده انباشته نمیشوند و توسط نهادهای نظارتی جهانی مجاز شناخته می شوند. برای بسیاری از مصرفکنندگان، مزایای عملکردی آن از معایب درکشده پیشی میگیرد.
نام سیلیکونها روی محصول میتواند تأثیر منفی در دید مصرفکننده داشته باشد، پلیکواترنیوم-۷ میتواند به عنوان یک جایگزین مؤثر شناخته و استفاده شود. این ماده قابلیت جایگزینی با سیلیکونها را در بسیاری از فرمولاسیونها دارد.
8- رنگدانه های طبیعی
ادعا: رنگدانههای طبیعی میتوانند به عنوان پایهای برای رنگهای مو با تهاجم شیمیایی کمتر به کار روند و اغلب جایگزین مواد میانی سنتتیک خشن تر مانند PPD میشوند.
واقعیت:اگر کسی رنگ واقعی و ماندگار می خواهد، رنگهای طبیعی معمولا این نتیجه را ایجاد نمی کنند. کارشناسان هشدار میدهند که «طبیعی» بودن به معنای ایمنتر بودن نیست و بسیاری از مواد گیاهی حاوی آلرژنها و خطرات تحریککنندگی هستند. بسیاری از مصرفکنندگان از رنگدانههای طبیعی به عنوان یک گزینه تکمیلی استفاده میکنند، نه جایگزینی کامل برای سیستمهای سنتتیک.
9- روغنهای مرطوبکننده، کرههای گیاهی و جاذبهای رطوبت:
ادعا: روغنهای مرطوبکننده، کرههای گیاهی و جاذبهای رطوبت (مانند آرگان، نارگیل و غیره) با مرطوب کردن ساقه مو و آرامسازی پوست سر، به مقابله با خشکی و آسیب ناشی از فرآیند رنگکردن کمک میکنند. همچنین خاصیت تغذیهکنندگی دارند و مو را درخشان و نرم میکنند.
واقعیت: این مواد میتوانند به چسبندگی فرمولاسیون و افزایش کشش منجر شوند. بسیاری از کرهها و روغنهای طبیعی، Shelf Life کوتاهتری دارند و ممکن است بر رنگ فرمولاسیون تأثیر بگذارند.
کارشناسان می گویند، این مواد قطعاً حالتی بهتر به مو میدهند، اما نمیتوانند تغییرات ساختاری ناشی از رنگکردن اکسیداتیو را بازگردانند. بیشتر درخشندگی و نرمی که ارائه میدهند، ناشی از نرمکنندگی موقتی سطحی است، نه ترمیم واقعی و عملکرد آنها به خوبی سیلیکونها نیست.
این مواد می توانند در جذب رنگ اختلال ایجاد کنند، نفوذ رنگ را کاهش دهند یا در صورت استفاده بیش از حد، مو را سنگین کنند.
10 – عطرها (Perfumes)
ادعا: اصطلاح کلی «عطر» میتواند دهها ترکیب شیمیاییِ از جمله «فتالاتها» را دربرگیرد، که به عنوان مواد مختلکنندهٔ غدد درونریز شناخته شده و با اختلالات هورمونی و مشکلات رشدی مرتبط هستند. عطرها همچنین یکی از دلایل اصلی بروز واکنشهای آلرژیک و تحریک پوست یا دستگاه تنفسی بهشمار میروند.
واقعیت: در حال حاضر، عطرسازی از پوشاندن بوی پایه فرمولاسیون و ارائه یک رایحه خوش، فراتر رفته و به ارائه یک تجربه حسی تبدیل شده است. از عطر میتوان برای بهبود خلقوخو، تقویت احساس رفاه و پوشاندن بوی آلایندههایی که به مو جذب میشوند، استفاده کرد.
اگرچه عطر میتواند در افراد حساس باعث تحریک شود، اما نقش کلیدی در تجربه مصرفکننده و پذیرش محصول ایفا میکند. طراحی عطرهای مدرن از دستورالعملهای سختگیرانه IFRA (انجمن بینالمللی عطر) پیروی میکند و بسیاری از برندها گزینههای فاقد عطر را برای افراد حساس ارائه میدهند.
جدول بررسی باورهای رایج و حقایق در مورد مواد شیمیای در محصولات مراقبت از مو
|
نام ماده |
ادعا و باور رایج |
|
| پارا-فنیلندیآمین | عامل سرطان و آلرژی شدید است | با رعایت زمان استاندارد و تست حساسیت، ایمن است و توسط اتحادیه اروپا تایید شده است. |
| آمونیاک | بوی بد دارد و به مو آسیب میزند | فرار است و روی مو نمیماند. نسبت به برخی جایگزینهای بدون بو، آسیب کمتری دارد. |
| پارابنها | هورمونها را مختل میکنند. | فعالیت هورمونی آن بسیار ناچیز و ایمن است. جایگزینهای آن ممکن است حساسیتزاتر باشند. |
| الکلها | باعث خشکی و شکنندگی مو میشوند | الکلهای چرب (مثل ستیل الکل) در واقع نرمکنندهاند. خشکی مو مربوط به کل فرمولاسیون است. |
| سولفاتها | رنگ مو را میبرند و خشن هستند. | شامپوهای بدون سولفات لزوماً ملایمتر نیستند.
|
| فلزات سنگین | سمی هستند و در رنگ مو وجود دارند | در مواد اولیه مدرن و استاندارد، میزان آنها به شدت کنترل شده و ناچیز است. |
| سیلیکونها | روی مو انباشته شده و راه تنفس را میبندند | محافظ عالی در برابر حرارت و رطوبت هستند. |
| رنگدانههای طبیعی | کاملاً بیخطر و جایگزین مواد شیمیاییاند | دوام کمی دارند و گیاهی بودن به معنای عدم ایجاد آلرژی نیست. |
| روغنهای گیاهی | ساختار مو را کاملاً ترمیم میکنند | اثر سطحی و موقت دارند. نمیتوانند جایگزین مواد شیمیایی در رنگپذیری شوند. |
| اسانس و عطر | باعث آلرژی و مشکلات هورمونی میشوند. | طبق استانداردهای IFRA تولید میشوند و برای تجربه حسی مشتری ضروریاند. |
سخن پایانی: انتخاب آگاهانه مواد اولیه، رمز موفقیت در بازار
همانطور که در بررسی موارد بالا مشاهده کردید، بسیاری از ترسها و نگرانیهای پیرامون مواد شیمیایی در صنعت مراقبت از مو، ناشی از عدم آگاهی کامل یا ادعاهای بازاریابی بدون پشتوانه علمی است. برای یک متخصص فرمولاسیون و تولیدکننده محصولات آرایشی و بهداشتی، آنچه اهمیت دارد «نام» یک ماده شیمیایی نیست، بلکه خلوص، کیفیت و دوز مصرفی آن است.
واقعیت این است که موادی مانند پارابنها، سولفاتها و سیلیکونها، سالهاست که تحت سختگیرانهترین آزمایشهای ایمنی قرار گرفتهاند و اگر از منابع معتبر تهیه شوند، نقش کلیدی در اثربخشی و رضایت مصرفکننده نهایی ایفا میکنند. حذف بیدلیل این مواد، گاهی منجر به تولید محصولاتی با کارایی پایینتر یا حتی با ریسک میکروبی بالاتر میشود.
ما شرکت پدیده شیمی جم، تولید کننده مواد اولیه شیمیایی متعهد هستیم که با تولید مواد اولیه صنایع شیمیایی با بالاترین استانداردهای جهانی و آنالیزهای دقیق آزمایشگاهی، به شما کمک کنیم تا محصولاتی ایمن، موثر و رقابتی تولید کنید. کیفیت محصول نهایی شما، از کیفیت مواد اولیهای که انتخاب میکنید آغاز میشود.
